راپورتكوردستاننووچە

زەردەشتی و ئاینێ وان دناڤبەرا رژدیا مانێ و پشت گوهـ ئاڤێتنەکە دژوار دا

ئێزیدی 24 – ذیاب غانم – تایبەت

زەرەدەشتی ئاینەکێ کەڤنە هەلگرێن بیروباوەرێ وی باوەری ب هەبوونا خوداوەندەکێ بتنێ هەیە کو ئەوژی ئەهۆرامزدا یە و وان پەرتووکەک هەیە دبێژنێ (ئاویستا) و پێخەمبەرێ وان دبێژنێ (زەراتۆشترا)، ئەڤ ئاینە بەری ژدایک بوونا مەسیح ب 1756ساڵان ل دەڤەرا (ئاریان ڤێچ) کوردستانا ئیران یا نهۆ و دەڤەرا ورمێ و دەڤەرێن هەورامان یا نهۆ و دەشتێن شارەزوور و زاموا دەرکەفتیە، ل سەردەمێ پاشا کۆشتاسب ل باژێرێ (بلخ)، زەرەدەشتێ پێخەمبەر ل سالا 77ـێ ژ ژیێ خۆ ل باژارێ بلخ ل هەورامانا نهۆ وەغەرکریە و کچا وی یا بچووک بۆرچیستا جهێ وی گرتییە.

ل ئیران و هندێ ژمارا زەردەشتیان ب 200 هەزار کەس دهێتە خەملاندن لێ ل کوردستانێ ژمارا وان پترە ژ دووسەد هەزاری و ب ڤێ چەندێ پتریا زەرەدەشتیان ل هەرێما کوردستانا عیراقێ دمینن.

مەزار و پەرستگەهێن پیرۆز ل دەڤ زەرەدەشتیان ل کوردستانێ ب گشتی گەلەکن ژ وان ژی ل کرماشان و سلێمانیێ و ورمێ و دربندیخان و خانقین و هەلەبچە و کفری و هەولێر و دهۆک و سەرێ کانیێ و عەفرین و کوێسنجەق و گەلەک دەڤەرێن دی نە، گرنگترینێ وان پەرستگەها قسن قەپان ل سلێمانیێ و تاقوسان ل کرماشان، هەموو ئەو قەبر و پەرستگەهێن کو بۆ (پیر)ان ڤەدگەرن ل کوردستانێ سەر ب زەرەدەشتیان ڤەنە ل دویڤ گۆتنا وان، و ب تایبەت قسن قەپان یا کو گورێن هەرسێ خوداوەندێن میدی(دیاکۆ، فرڤەرتش،کەیخسرۆ) تێدا، و هندەک پەرستکەهێن دیتر هەنە وەک پەرستگەها دەربەندیخان.

جەژن و هەلکەفت و مەراسیمێن تایبەت ب زەرەدەشتیانڤە پشت ب گوهۆرینێن سروشتی و ساڵنامەیانڤە دبەستن، گرنگترین جەژنێن زەرەدەستیان ل رۆژا ئێکێ ژ ساڵێ دەستپێدکەن ئانکۆ سەرێ ساڵا کوردی، زەرەدەشتی جەژنا نەورۆز وەک جەژنەکە ئاینی و نەتەوەیی بۆ زەرەدەشتیێن کورد دزانن، ساڵ ژ نەورۆزێ دەستپێدکەت و دهێتە هژمارتن وەک یەکەمین رۆژ ژ بەهارێ ل دویڤ بیروباوەریا وان.

جەژنێن چلە و سەدە (ناڤێ وێ بۆ سالا سەد ڤەدگەریت) و گاهنبار( جەژنن گێرداینە ب چاندنیێ و خودانکەرێن ئاژەلان ڤە دگرێداینە) و پێنچە و جەژنا پەیمان ژ گرنگترین جەژنێن زەرەدەشتیانە، تایبەت هەردوو جەژنێن چلە و پەیمان، جەژنا پەیمان هەروەسا دبێژنێ جەژنا (خرمانان) و زەرەدەشتی ل ئێکی هەیڤا ئەیلولێ یا دبێژنێ (خرمانان) ل پەرستگەها قسن قەپان ل دەڤەرا دۆکان یا کو دکەڤیتە نێزیک باژارێ سلێمانیێ ئەڤێ جەژنێ دگێرن.

ل دویڤ بیروباوەرێن وان روهـ هەر ئەوێن یێن بەرێ کو مرین و خەلک ب هەلکرنا ئاگران و پاقژکرنا مالێن خۆ و ل بەر کرنا جلکێن نو و گوهۆرین و ئاهنگ گێران و پێشکێشکرنا خوارنان پێشوازیا هاتنا وان بۆ سەر ئەردێ دکەت.

سەرۆکێ جڤاتا بلند یا ئاینێ زەرەدەشتی ”پیر لوقمان“ ژ “ئێزیدی 24” را ئاخفت و گۆت،“ئەم تووشی گەلەک هێرشا بووینە و ل مێژوویا ئیمبراتۆریەتێن (میدی، هەخامنشی، کاشی، هۆری، ساسانی) دا و هەتا ب هێرشێن موسلمانان ژی زەرەدەشتی دکرنە ئارمانج، و پشتی هێرشێن ئیسلامێ، یێن کو هەلگرێن بیروباوەرێ ئاینێ زەرەدەشتی بوون راستی کۆمکوژیا بوون و ژوان ژی نەتەوەیا کوردی”.

هەروەها گۆت،“پشتی بۆرینا 1437 ساڵان ژ تەحریم کرنێ و قەدەغەکرنا ڤی ئاینی ل هەیڤا شوباتێ ل ساڵا 2015 جارەکا دی ئەز رابووم ب ساخکرنا ئەڤی ئاینی و پشتی بۆرینا چار چەرخان من بانگەشەکر و ل ماوێ پێنج ساڵان دا ب سەدان هەزار کەس ڤەگەریان سەر پاینێ خۆ و جارەکا دی گەشەکرن”.

زێدەتر گۆت،“ئەم هندەک ژ جەژن و رێ و رسمێن خۆ یێن ئاینی و نەتەوایەتی ب ئاشکرایی دگێرن و هندەکا ب نهێنی، وئەڤ چەندە ژی ژبەر کو جڤاکا کوردی ب گشتی کەتیە بن کاریگەریا ئیسلامێ و نەشیاینە مێژوویا خۆ و دیانەتێن کوردی بشێوەیەکی مرۆڤایەتی و کوردایەتی بپارێزن، بەروڤاژی ڤێ چەندی هاتینە سەردابرن ب فەرهەنگۆکەکە عەرەبی و نەدشارەزاینە دمێژووا خۆ دا و ژ بیرا وان هاتیە برن”.

 ‏ئاماژە ژی کر،“ئەگەر ئەم تێبینی بکەن پتریا کوردان زانیاری ل سەر شەرێن بەدر و ئوحد هەنە و دزانن کو کەنگی و ل کێدەرێ رووداینە و ل راستی دا ئەڤ مێژوویا نەتەوەیەکا دی یە و بۆ عەرەبا ڤەدگەریت ل دەمەکیدا کو پتریا عەرەبان زمانێ خۆ و مێژوویا خۆ و شەرێن خۆ و کەلتۆرێ خۆ و ئەدەبیاتێن خۆ نزانن و ئەڤ چەندە بووە ئەگەر کو 78 ئەنفال و کۆمکوژیا بێنە سەر مە”.

دیسانێ گۆت،“زەرەدەشتی وەسا خوەیا دکن کو دبێ دەنگن و نیشانێن بێ دەنگیێ ل سەر ددیارن و ئەڤ چەندە بۆ سەرکردایەتیەکێ و حکومەتەکێ دزڤریت کو وزارەتەکە ئەوقافێ یا هەیی و پتر ژ هەفت هەزار مزگەفتی و 35 هەزار زەلامێن ئاینی و زانکۆیێن شەریعەتێ و ب هەزاران قوتابخانێن ئاینی و دەستورا وەلاتی یا کو رێ ب وان دایی هەنە ئەڤجا ئەڤ هەمی دژی زەرەدەشتیانە، و ژبەر ڤێ چەندێ لڤینا مە یا کێمە و پارتێن سیاسی ژی ل بەرژەوەندیێن خۆ دگەرن و ئەڤ چەندە رێ ل لڤینا مە دگریت بۆ نموونە سێ ناڤەندێن زەرەدەشتیان ل هەولێر و سلێمانیێ هاتنە گرتن و مە نکاریە ئەم بەحسێ ڤێ چەندێ بکەن ژ ترسان دا یان ژی مە نکاریە ئەم داخوازا دامەزراندنا نوێنەرەکی زەرەدەشتیان بکەنل وزارەتا ئەوقافێ و ئەوان کەسەکێ خودان پارت یێ نە زەرەدەشتی هەلبژارت بێی کو ل مە ڤەگەرن و گۆتن کو یڕ زەرەدەشتی یە و ب ڤڕ یەکێ زەرەدەشتی ل وزارەتا ئەوقاف و حکومەتێ دا بێدەنگ کرن و ئامادە نەبوون کو پەرستگەهەکێ ژیێن مە بۆ مە ڤەکن و ئەڤە بووە جهێ نەرازیبوونا مە”.

هەروەسا گۆت،“ مە مالەک ب کرێ گرت دا کو بکەنە وەک پەرستگەهـەکێ بۆ زەرەدەشتیان و ئەم لێچوویێن وێ ددن و وزارەتێ ڕەزامەندی ل سەر ڤێ چەندێ نەدا و بەرامبەر ڤێ یەکێ پەرستگەهەک ب شێوەیەکی کاتی ژ وێ نوێنەرێ کو وان هەلبژارتی یێ کو چ پەیوەندی ب زەرەدەشتیان و ئاینێ وان ڤە نەیی رە ڤەکرن. و ئەم نزانن بۆچی ئەم دهێنە پشت گوهـ هاڤێتن ژ لایێ کوردستانێ ڤە و سەرەرای ڤ یەکێ ئەم کارێن خۆ ب ئازادی ئەنجام ددن”.

و پتر گۆت،“مە ئازادی ب خۆ بەخشی بۆ نموونە ل ساڵا 2015 و ل دەمێ کو مە دەست ب بانگەشێ کری مە کۆمبوونەک دگەل لژنەیا نڤیسینا دەستورێ کر و مە چەسپاند کو ل برگەیا پێنجێ یا تایبەت ب ئازادیان و مافێن مەدەنی و کەسایەتی ڤە و ل بەشێ ئاین دە کو ئاین هەلبژاردەیە و ئەم رابوون ب نڤیسینا ئاینێ زەرەدەشتی ل ڕەش نڤیسا دەستورێ دا”.

ل داویێ گۆت،“ئەم پشتەڤانیا چ پارتا ناکەن و ئەم هەموو لێچوویێن جەژن و کار خۆ ددن و ژبەر ڤێ چەندێ کارێ مە ئاسانتر بوویە و بشێوەیەکی باشتر ئەم هاتینە قەبوول کرن ژ لایێ خەلکی ڤە لێ پەلامارە مە هاتیە دان ژ لایێ ئۆلدارێن موسلمان ڤە ل سەر مینەبەران و ڕاگەهاندنێ و بەحسێ ب دەهان درەوان ل سەر مە هاتییە کرن و سوکایەتی و هێرشێن ئیخلاقی ب مە کرینە و دبەردەوامن هەتا نهۆ”.

بەرپرسا پەرستگەهـ و پەیوەندیێن زەرەدەشتیان “پیر ئاشنا” ژ “ئێزیدی 24” را ئاخفت و گۆت،“پێدڤی یە مە ژی وەک زەرەدەشتی هەمان ماف هەبن یێن کو ئاینێن دی هەین و مافێ بانگەشێ هەبن بۆ ڤی ئاینێ کەڤن، ئەم دحەوجەی پشتەڤانیێ نە ژ بال وزارەتا ئەوقاف و هەروەها پەرلەمانی ل دویڤ یاسا و دەستور و پێدڤیە مە هەمان یاسا و پرۆژە یاسا هەبن یێن کو بۆ ئاینێن دی هاتینە دانان یێن تایبەت ب ئازادیا ئاین ڤە”.

هەروەها گۆت،“هەتا نهۆ حکومەتێ پشتەڤانیا مە نکریە ب چ شێوەیەکی و سەرەرای وێ یەکێ ئەم رێ و رسمێن خۆ یێن ئاینی یێن تایبەت دگێرن و ئەم راستی چ ئاریشەیان نەبووینە ل گێرانا وان دا ژ ئالیێ حکومەتێ ڤە و رێگریا مە نەهاتیە کرن”.

ل داویێ گۆت،“ئەم داخواز ژ حکومەتێ و وزارەتا ئەوقاف دکن کو پەرستگەهەکە مە ڤەکن داکو رێ و رسمێن خۆ یێن ئاینی تێدا بگێرن و هەبوونا خۆ بۆ جیهانێ بسەلمینن، مە پەرستگەهەکە بچووک ڤەکر و داخوازا ڕەزامەندیێ کر لێ وزارەت رازی نەبوول سەر”.

زێدەتر ببینە

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

Back to top button
Close